اسارت حیوانات دیدن ندارد

هرمزبان:روزنامه قانون در صفحه حقوق و قضا نوشت: وضعیت نگهداری حیوانات در سیرک ها، موجب اعتراض دوستداران محیط زیست شده است. کتک زدن حیوانات، غذا ندادن به آنها، تمرینات مستمر بیش از توان فیزیکی شان، تغییر الگو رفتاری آنها در اسارتگاه ها به ویژه در سیرک ها مشکلات بسیاری به وجود آورده و باعث نقض حقوق حیوانات شده است.

به گزارش پایگاه خبری هرمزبان،این گزارش که به قلم نفیسه صباغی در شماره روز شنبه بیست و چهارم مرداد 1394 هجری خورشیدی به چاپ رسید، می افزاید: برای مثال سال گذشته شیری که بدون مجوز سازمان محیط زیست توسط یک معرکه گیر در کرمانشاه برای نمایش به کار گرفته شده بود به قرنطینه مرکز بازپروری حیات وحش پردیسان در تهران منتقل شد. یا حتی خبری ناخوشایندتر اینکه باز هم سال گذشته 5 قلاده شیر در سیرک پرشین تلف شدند.البته این موارد کم نیستند و هنوز هم با وجود اعتراضات گسترده فعالان محیط زیست، حیوانات چه با مجوز و چه بدون مجوز در سیرک ها هنرنمایی می کنند و به راحتی مورد ظلم و ستم صاحبان سیرک قرار می گیرند. اصولا باید گفت در اسارتگاه هایی که انسان برای حیوانات تدارک دیده است به راحتی حقوق حیوانات نقض می شود و موجبات آزار و اذیت آنها را فراهم کرده است حال باید دید سازمان حفاظت از محیط زیست برای محافظت از حیوانات چه جایگاهی دارد؟ آیا سیرک ها برای استفاده از حیوانات مجوزهای لازم را از سازمان محیط زیست اخذ می کنند؟ و این سوالاتی است که با امیر سبزی دیده بان حقوق حیوانات در میان گذاشتیم و ایشان باصبر وحوصله به سوالات ما پاسخ دادند.
امیر سبزی فعال حقوق حیوانات با اشاره به اینکه در مورد اسارتگاه های حیوانات (باغ وحش و باغ پرندگان) بحث های حقوقی زیادی وجود دارد به «قانون» توضیح داد: ابتدا باید بدانیم اولا آیا این سیرک ها تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست هستند یا خیر؟ ثانیا اصولا چه اتفاقاتی در این اسارتگاه ها برای حیوانات می افتد؟
کمتر از 7 اسارتگاه مجوز دارند
این دیده بان حقوق حیوانات در مورد نظارت سازمان حفاظت محیط زیست بر اسارتگاه ها خاطرنشان کرد: باید بدانیم تمامی مجوزها برای باغ پرندگان و باغ وحش ها بایداز سوی سازمان حفاظت از محیط زیست صادر شود. لازم به ذکر است که در کشور ما، 700 اسارتگاه وجود دارد که کمتر از 7 اسارتگاه ها مجوز دارند و سازمان محیط زیست اعلام کرده ما نظارت جامعی بر این اسارتگاه ها نداریم. به گفته سازمان محیط زیست بیش از 95 درصد این اسارتگاه ها مجوز نداشته و به لحاظ سازمان محیط زیست غیرمجاز هستند. پس به همین جهت اتفاقاتی که در این اسارتگاه ها می افتد کلا از نظارت این سازمان خارج است.
وی ادامه داد: حال اگر گونه ای از خارج کشور وارد کشور شود کنوانسیون منع تجارت گونه های جانوری و گیاهی (سایتیس) باید نظارت داشته و مجوزهای لازم را صادر کند. اما یکی از سوالات مهم این است آیا همه مجوزها برای تمامی گونه هایی که در باغ وحش و باغ پرندگان وجود دارند صادر شده است یا فقط تعدادی از این گونه ها مجوز دارند که باید گفت بخشی از گونه ها مجوز ندارند و بخشی دیگر هم مربوط به مسائل داخلی و قوانین کشوری است که سازمان حفاظت محیط زیست باید مدنظر داشته باشد.
سبزی در پاسخ به این سوال که جدا کردن حیوانات از محیط زیست و نگه داشتن آنها در اسارت گاه ها عملی درست است یا خیر، خاطرنشان کرد: یکی از اشتباهات قطعی، جدا کردن حیوانات(چه گونه های در معرض خطر انقراض باشد چه نباشد) از محیط زیست طبیعی خود است که هم به لحاظ علم اکولوژیک و هم به لحاظ حقوق حیوانات می توان این قضیه را رد کرد که نباید این اتفاق بیفتد. البته صاحبان باغ وحش ها و کسانی که رفاه حیوانات را تامین می کنند در دفاع از باغ وحش ها و باغ پرندگان و دلفیناریوم ها و…. عنوان می کنند که گونه های در معرض خطر انقراض را می توان در قفس حفظ کرد! ولی آیا حیوانی که در قفس نگهداری می شود ارزش اکولوژی و ارزش زیستی دارد؟ آیا به لحاظ اخلاقی، حقوق حیوان رعایت شده است؟ آیا توان تکثیر و امکان بازگرداندن حیوان به طبیعت وجود دارد؟ که باید گفت پاسخ تمامی سوالات منفی است. نمونه بارز آن، ببر سیبری و شیر ایرانی که در اسارت وجود دارند و امکان بازگرداندن آنها به طبیعت وجود ندارد. در این رابطه باید گفت هر توجیهی در سطح کشور دردفاع از باغ پرندگان، باغ وحش ها و اسارتگاه های کشور مطرح می شود توجیهات غیرعلمی و نادرستی هستند.
وی ادامه داد: وقتی حیوان در اسارتگاه تولید مثل می کند بر خلاف آنچه تصور می شود تحت نظارت نیستند حتی آن بخشی که تحت نظارت هستند نیز کنترلی بر زادآوری این حیوانات ندارند به همین دلیل این سوال مطرح است که آیا به لحاظ قانونی و حقوق حیوانات درست است گونه ای در اسارت زادآوری کند؟ حتی مواردی مشاهده شده در برخی از باغ وحش ها حیوانات را با مجوز به برخی از افرادی که علاقه مند به داشتن حیوانات خانگی خاص هستند،واگذار کرده است.البته فقط برخی به صورت قانونی بوده واکثرا بدون مجوز و طی مراحل قانونی خریدوفروش می شوند که در این زمینه گزارش های زیادی وجود دارد که برخی از آنها رسانه ای هم شدند. در این زمینه باید گفت هم ضعف قانونی و هم ضعف اجرایی وجود دارد.
عدم نظارت بر اسارتگاه ها
سبزی تصریح کرد: در این راستا وظیفه سازمان محیط زیست، نظارت خوب و کافی بر تمامی اسارتگاه هاست. تا زمانی که نظارت وجود نداشته باشد اجرایی هم نداریم و تخلفات پنهانی انجام می شود. البته درحال حاضر مسائل و مشکلات مربوط به سیرک و اسارتگاه ها، باغ وحش ها با پیگیری دیده بان حقوق حیوانات مطرح شده است.
وی با بیان اینکه یکی از نمونه های عینی نقض حقوق حیوانات را در سیرک ها شاهد هستیم، ادامه داد: در دولت قبل یا حتی مواردی هم در دولت جدید اتفاقاتی در سیرک ها رخ داد که در بسیاری از موارد هم حقوق حیوانات و هم قوانین داخلی نقض شد. برای مثال برخی از گونه های در معرض خطر انقراض را در سیرک ها شاهد بودیم. مورد دیگر اینکه برخی از سیرک ها مجوز داشتن حیوان را ندارند ولی در عمل مشاهده می کنیم این سیرک ها از حیوانات در برنامه های خود استفاده می کنند. البته تمام این موارد مستند به صحبت های خود سازمان حفاظت محیط زیست است که سیرک ها بعضا یا مجوز نداشتند یا از گونه های خاص استفاده کرده بودند و شرایط نگهداری و حمل حیوانات را نداشتند.
سبزی با اشاره به اتفاقاتی مانند سیرک قشم که توجه رسانه ها و افکار عمومی را به خود جلب کرد توضیح داد: پس از آن اتفاقات دیده بان حقوق حیوانات با کمک سازمان حفاظت محیط زیست، سیرک د اران و کسانی که از وجود حیوانات منتفع می شدند و مردم با کمک رسانه های ارتباطات بین المللی، کمپینی با نام «سیرک نه» ایجاد کردند. وسعی کردیم که سازمان حفاظت از محیط زیست، یکسری از قوانین را که تا به امروز اجرا نشده، از جمله داشتن و حمل حیوانات برای سیرک ها را بازنویسی و اجرا کند. البته لازم به ذکر است هنوز این اتفاق نیفتاده و قرار است از سال آینده بسیاری از مجوزها لغو شود اما در چه سطح کیفی این اقدامات انجام شود، این بستگی به سازمان حفاظت از محیط زیست دارد.
کمپین سیرک نه!
وی ادامه داد: بخش دیگر نیز برنامه کلان در سطح کشور بود که با مشاوره ها و برنامه ریزی هایی که انجام شد سراغ تک تک استان ها رفتیم و در صورتی که مایل بودند سیرک با حیوانات نداشته باشند و موافقت خود را اعلام کردند آن استان را به عنوان استان سبز اعلام کنیم و موفق شدیم 22 استان (از 30 استان کشور) را از وجود سیرک های با حیوان پاک کنیم (در این استان ها مجوز سیرک با حیوانات داده نمی شود)
این دیده بان حقوق حیوانات با بیان اینکه اما در حال حاضر در برخی از استان ها از جمله استان تهران، هنوز سیرک های با حیوان وجود دارد گفت: با وجود اینکه سازمان حفاظت از محیط زیست در استان تهران وجود دارد ولی هنوز شاهدیم که مجوز سیرک توسط این سازمان صادر می شود و اتفاقات عجیب وغریب این است که اداره محیط زیست یک استان بدون داشتن تاییدیه ازسازمان محیط زیست مجوز سیرک صادر می کند.
سختگیری در اعطای مجوز
بر اساس این گزارش باید گفت سازمان حفاظت از محیط زیست به عنوان حافظ وگونه های حیوانی و جانوری در کشور باید دراعطای مجوز برای تاسیس اسارتگاه به ویژه سیرک ها سختگیرانه تر عمل کند و در این راستا بخواهد تا حتما استانداردهای لازم برای نگهداری حیوانات در این اسارتگاه ها (باغ وحش، باغ پرندگان و …) وجود داشته باشد و بیشتر محافظ حقوق حیوانات و جانوران و به خصوص محیط زیست باشد تا منافع اشخاصی که بیشتر به دنبال منفعت مالی خود هستند.
*منبع: روزنامه قانون

 منبع: ایرنا(لینک)