نگاه فرعی و کلیشه‌ای به «ضمن خدمت معلمان»/ «کنکور» مانع تحول است

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هرمزبان  ، حجت الاسلام والمسلمین علی ذوعلم، رئیس سابق سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی در برنامه پرسشگر با بیان اینکه طبیب باید تشخیص صحیح و راهکار عملی ارائه دهد، ولی تکرار این راهکارها توسط طبیب خودش به تنهایی مشکلی را حل نمی کند و مخاطب باید به دنبال عمل به نسخه وی باشند، اظهار کرد: مقام معظم رهبری تاکید فرموده اند که در نظام آموزش و پرورش نیازمند تحول هستیم و این نکته را ۱۳ سال قبل و در سال ۸۶ هم مطرح کرده بودند و عنوان سندتحول هم به دنبال تعبیر رهبری بر این سند نامگذاری شد.

وی افزود: ایشان مطرح فرموده بودند که در آموزش و پرورش روش های متحجرانه ای داریم که همچنان باقی مانده است و باید مطالعه کتاب در برنامه درسی لحاظ و فلسفه برای کودکان در دوره ابتدایی مطرح شود.

وی با بیان اینکه باید به مبانی تحول بپردازیم گفت: تحول یک امر عینی نیست و باید در قبال آن کاری انجام شود که مقدماتش از قبل فراهم باشد. تا فهم درست و مشترکی وجود نداشته باشد، تحول در عمل محقق نمی شود. مخاطب فرمایشات رهبری کل دستگاه کشور است. در اینجا سه ضلع اساسی شورای عالی انقلاب فرهنگی، قوه مقننه و قوه مجریه باید در تعامل باشند.

ذوعلم افزود: هیچ گاه مسئله تحول آموزش و پرورش جزو مسائل اول و کلان قوه مقننه نبوده است. وزارت آموزش و پرورش هم جزئی از دولت است و نمی توان کل بار را بر روی دوش این وزارتخانه گذاشت.

رئیس سابق سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با بیان اینکه یکی از موانع تحول محتوایی آموزش و پرورش، کنکور است اظهار کرد: مجلس زمانی به دنبال حذف آن بود که تا کنون هم محقق نشده است. کنکور یک مانع جدی است. خوشبختانه وزرای آموزش و پرورش دائما این بحث را مطرح کرده اند که ما ارزشیابی واقعی مان برای آموزش و پرورش در کنکور منحصر می شود و خانواده ها، مدیران مدارس و حتی مدیران لایه های میانی دغدغه رسیدن دانش آموزان به کنکور را دارند.

وی ادامه داد: آزمون ورودی سمپاد هم همینطور است، بارها در این باره بحث شده اما به یک جمع بندی نهایی نمی رسد که مبنای یک تحول بشود. راه حل اساسی رفع مانع کنکور در درون خود آموزش و پرورش است.

وی به دست اندرکارانی که باید عمقی و کاربردی بودن مبانی تحول را ایجاد و دنبال کنند اشاره کرد و گفت: گاهی بیان می شود که فقط کتاب های درسی باید تغییر کنند. این موضوع را نفی نمی کنم ولی در حال حاضر کتاب هایی که تغییر کرده اند در اجرا چندان موفق نبوده اند زیرا مهارت و دانش و انگیزه معلمان برای این کار به حد کافی نبوده است.

رئیس سابق سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی افزود: نتوانسته ایم در ستاد آموزش و پرورش یک فرایندمستمر، موثر و واقعی برای رشد توانمندی معلمان ایجاد کنیم و چندین سال است که ضمن خدمت معلمان به عنوان یک مسئله فرعی و کلیشه ای نگریسته میشود و مغفول باقی مانده است.

ذوعلم به نقشه راه کلان برای تحول اشاره کرد و گفت: این نقشه راه را هم کمتر می بینیم. اگر تصور کنیم که در عرصه تعلیم و تربیت وزیر آموزش و پرورش راهبر تحول است، چندان تصور درست و واقع بینانه ای نیست. وزیر بودن در کنار سایر جایگاه ها، یک جایگاه سیاسی متناسب با اقتضائات است.

وی در پاسخ به اینکه پس قرار است چه کسی تحول را راهبری کند؟ گفت: قرار بوده است شورای عالی انقلاب فرهنگی رصد و مراقب و راهنکایی کند؛ این کار چقدر انجام شده است؟ قطعا نیازمند تحول در آموزش و پرورش هستیم اما تا وقتی موانع شناسایی نشود و مقدمات لازم برای تحول احصا نشود همچنان این نسخه عمل ناکرده باقی خواهد ماند.

رئیس سابق سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با بیان اینکه نمی توانیم از وزیر آموزش و پرورش انتظار داشته باشیم که تحول را به تنهایی راهبری کند گفت: راهبری تحول فراتر از وزیر است.

وی درباره موانع تحول در آموزش و پرورش گفت: موضوع عمیقتر از تشکیل کارگروه برای اجرای سندتحول است. ما شورای عالی آموزش و پرورش را داریم که ریاست آن برعهده رئیس جمهور است، اما جلسات با حضور وی تشکیل نمی شود. این اهتمام کلان ملی کم است.

ذوعلم افزود: در مجلس هم خلاء وجود دارد و اغلب مجلسی‌ها دغدغه‌های منطقه‌ای دارند. کمیسیون آموزش دغدغه دارد اما همه مجلس خیر. گاهی هم طرح‌های خامی ارائه شده مانند پیشنهاد حذف آموزش زبان انگلیسی یا تنوع مدارس که پخته و عمیق و برآمده از کل مجلس نبوده است. کل دولت باید خودشان را مسئول رشد تعلیم و تربیت بدانند.

وی با بیان اینکه مسئله و مانع اصلی عدم تحول، فلسفی و اندیشه‌ای است گفت: کسانی هستند که اعتقادی به این موضوع ندارند و صریحا نقد می کنند. در لایه‌های مختلفی از سیاست‌گذاری و تصمیم گیری افرادی قرار می گیرند که به ریشه های تحول باور ندارند و نمی توانند این نگاه را دنبال کنند. اینطور نیست که همه آنها که شعار می‌دهند مبانی نظری تحول را خوب فهم کرده باشند و بخواهند اجرا شود.

رئیس سابق سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با اشاره به اینکه چهار سال طرح ۲۰۳۰ به اجرا در آمد که با مبانی استقلال فرهنگی ما سازگار نبود اگرچه برخی بندهای آن خوب بود اما کلیت سند نمی توانست تحول ما تبیین کند گفت: ایا روی سندتحول بنیادین هم چنین سرمایه گذاری ای صورت گرفت؟ ما در واقع با برخی موانع برخاسته از اندیشه های متفاوت از سند تحول روبروییم و برخی نه تنها کمکی نمی کنند بلکه مانع تراشی هم می کنند.

وی با بیان اینکه مافیای کنکور هم بحث بسیار مهمی است و آنها آشکارا مانع نمیشوند و با چند واسطه این کار را انجام می دهند گفت: لایه های مختلف و مسائل زیرپوستی وجود دارد چون فشار از بیرون وزارتخانه که یک واقعیت است. اگر سه ضلع یاد شده در کنار هم قرار بگیرند و بتوانیم یک وحدت گفتمانی در باب تحول شکل دهیم می تواند کمک کننده باشد.

وی به ارائه راه حل های عملیاتی پرداخت و گفت: مجری و ناظر بر اجرای سند، شورای عالی انقلاب فرهنگی است. مرجع بررسی ایده تشکیل کارگروهی برای نظارت بر اجرای سندتحول که دکتر زاهدی مطرح کرد نیز شورای عالی انقلاب فرهنگی است.

ذوعلم به مقاومت در برابر تحولات و تغییرات کتب درسی اشاره کرد و گفت: حجم عظیمی از نیروی انسانی، اندیشه ها و انگیزه ها باید با تحول همراه شوند که نیازمند فهم صحیح است. این اندیشه درست مطرح نشده و گاهی هم به شکل انحرافی و نادرست بیان شده و شکل کلیشه ای و تحمیلی به خود گرفته است.

رئیس سابق سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی ادامه داد: شش زیرنظام آموزشی سندتحول باید کاملا در هم تنیده اجرا شود. اینکه کدام برنامه ها در اولویت است و چگونه باید اجرا شود هنوز جای کار دارد. سال گذشته در سازمان پژوهش بازطراحی برنامه درسی و تربیتی دوره های تحصیلی در دستور کار قرار گرفت که در حال انجام است. این کار باید در قالب یک پروسه علمی وماندگار ادامه یابد. رسانه ملی هم باید روی این مسئله سرمایه گذاری، ایجاد مطالبه، پیگیری و گفتمان سازی کند. البته فراموش نکنیم که در این مدت کارهای خوبی هم انجام شده است.

انتهای پیام/

منبع: خبرگزاری فارس