ظرفیت های بسیج برای رفع محرومیت ها و کمبودها کارآمد است

بسیج در قامت خیزشی عمومی در جهت حفظ ارزش ها و آرمان های نظام جمهوری اسلامی از پنجم آذر 1358 به فرمان امام خمینی (ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد؛ حرکت منسجم و جوشانی که پویندگانش با روحیه جهادی و سرشار از ایثار و اراده در دوره دفاع مقدس با به دست گرفتن اسلحه از تمامیت ارضی وطن دفاع کردند و سپس در جهت رفع نیازهای کشور در حوزه های سازندگی، طرح های جهادی و برنامه های ملی گام برداشتند. بر همین اساس، امسال دوم آذرماه و دومین روز از هفته بسیج به نام «بسیج؛ انقلابی گری و پیشرفت» نامگذاری شده است. به همین بهانه گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا با محبوبی مدرس و رییس مرکز مطالعات راهبردی بین الملل دانشگاه جامع امام حسین (ع) گفت وگو کرد.
محبوبی ریشه های بسیج را در سال های پیش از پیروزی انقلاب دانست و تصریح کرد روحیه بسیجی در سراسر دوران پس از انقلاب منشا حرکت به سوی آبادانی و پیشرفت بوده است.
به گفته وی شماری از کشورها با بهره برداری از الگوی بسیج توانسته اند بر چالش های گوناگون خود غلبه کنند. همچنین بسیجی بودن باید فرای جنسیت و قشر خاص و درآمیخته با روحیه جهادی مبنای عمل قرار گیرد.
در ادامه مشروح گفت وگوی ایرنا با محبوبی آمده است؛

***ایرنا: نخستین بارقه های تشکیل بسیج از چه زمانی پدیدار شد؟ آیا جنگ تحمیلی، آغازگر این حرکت جهادی بود؟
**محبوبی: بسیج محدود به زمان جنگ نیست. بر اساس شواهد تاریخی می توان گفت شکل گیری بسیج بر اساس ایده ای که امام (ره) مطرح کرد از سال 1342 یعنی قیام 15 خرداد مطرح شد اما با توجه به حوادث و اتفاق هایی این روند پایدار نماند. بعد از پیروزی انقلاب در سال1357 باردیگر تشکیل بسیج در جهت محرومیت زدایی مطرح شد که با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فعالیت آن مشهودتر و علنی تر شد.

***ایرنا: با ورود بسیج به عرصه های دفاع مقدس، چه تحولاتی در این عرصه ایجاد شد؟
**محبوبی: اوایل انقلاب اسلامی، ارتش دچار از هم گسیختگی و در نتیجه فرار برخی از فرماندهان شد و نیروهای نظامی کلاسیک نتوانستند به تنهایی در مقابل عراق که مورد حمایت 43 کشور جهان بود، بایستند. سپاه هم که تازه تشکیل شده بود و هنوز آمادگی حضور جدی در عرصه جنگ را نداشت. این مسائل نیاز به بسیج و فعالیت آن را جدی تر کرد. هنگامی که با دستور امام (ره)، نیروهای بسیج به جنگ ورود کردند، روند جنگ تغییر یافت و پیشروی نیروهای عراقی متوقف شد. به این ترتیب متجاوزان از بسیاری از بخش ها بیرون رانده شدند و پیروزی در جنگ دست یافتنی شد تا این که در نهایت جنگ به نفع ما به پایان رسید.

***ایرنا: نقش بسیج پس از جنگ تحمیلی و در دوره سازندگی را چگونه ارزیابی می کنید؟
**محبوبی: بعد از اتمام جنگ، این نیروهای جهادی، تحت عنوان جهاد سازندگی در حوزه های گوناگون وارد میدان شدند و بدون نام و نشان و تنها برای آبادانی کشور شروع به فعالیت کردند. به این معنا که هر چند بعد از جنگ بیشتر فعالیت های سازندگی زیر نظر سپاه و قرارگاه «خاتم الانبیا» صورت گرفت اما به واقع نیروهای اصلی، همان مهندسان، تکنیسن ها و کارآمدان بسیجی هستند که در قالب این قرارگاه سازماندهی شده اند.
در این میان نباید از بسیج سازندگی هم غافل ماند؛ یگان ویژه ای که در حوزه های مختلف مدرسه سازی، ساخت مسجد و برنامه های عمرانی و زیربنایی شهر و روستا وارد میدان عمل شده است. متاسفانه جهاد سازندگی بعد از جنگ، به دلیل ادغام در جهاد کشاورزی از حالت جهادی خارج شد اما بسیج سازندگی این خلا را پر کرد. این بسیج از دل انقلاب بیرون آمده و بر اساس گزارش ها و اخبار، خدمات ارزنده ای ارایه کرده و همواره یار و همراه نظام جمهوری اسلامی بوده است.

***ایرنا: از جمله مهمترین عرصه های اقدام و عمل بسیجی، طرح های جهادی در زمینه های گوناگون است. نقش آفرینی و حضور بسیج در این طرح های جهادی را چگونه می بینید؟
**محبوبی: بسیج و نیروهای جهادی نیاز مناطق محروم را برآورده می کنند. روحیه جهادی دارند و برای آنان نَفس کار مهم است. ساخت مسجد، درمانگاه، مدرسه، خوابگاه و بسیاری طرح های جهادی دیگر از ویژگی های جهادی بسیجیان است. به همین دلیل بعد از گذر 38 سال از انقلاب، هنوز هم می توانیم محرومیت ها و کمبودها را با کمک آنان از میان برداریم و مسیر توسعه را دنبال کنیم.

***ایرنا: یکی دیگر از فعالیت های بسیج، مشارکت در طرح های ملی بهداشت و سلامت است. به نظر شما بسیج تا چه میزان توانسته است در این طرح ها نقش آفرینی کند؟
**محبوبی: این واقعیت برای همگان بدیهی و روشن است هنگامی که فضای بهداشت و درمان از پتانسیل عظیم مردمی و جهادی استفاده کرد، بسیاری از امراض مُسری در جامعه ریشه کن شد؛ همانند آن چه در زمینه فلج اطفال رخ داد و این بیماری با واکسیناسیون به موقع از میان رفت. به عبارتی هر سازمان، نهاد و وزارتخانه ای از این پتانسیل عظیم مردمی بهره ببرد، به موفقیت دست خواهد یافت.
عملکرد بهینه بسیج به گونه ای است که کشورهای همجوار از آن الگوبرداری کرده و با استفاده از روحیه جهادی و همیاری مردم خود، توانسته اند همانند آن چه در کشور ما صورت گرفته است، عمل کنند. البته تجربه های نظامی ما و حضور بسیج در این عرصه، برای اقشار مردم در کشورمان و سایر کشورهای جهان ملموس تر است. به عنوان نمونه، سوریه از الگوی بسیج ما استفاده کرد و دفاع وطنی را تشکیل داد؛ نیرویی که که وارد جنگ سوریه شد و روند جنگ به نفع دولت سوریه برگشت.

***ایرنا: بسیج تا چه میزان می تواند در حوزه اقتصاد مقاومتی و پیشرفت و توسعه جامعه موثر باشد؟
**محبوبی: اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصاد برون زا و برون نگری که برای عملیاتی شدن، به نیروهای انقلابی نیاز دارد. به همین دلیل بسیج و نیروهای جهادی، به دلیل داشتن روحیه انقلابی، برای اجرایی شدن فرمان رهبر انقلاب انگیزه بالایی دارند؛ انگیزه ای که آنان را برای رسیدن به اقتصاد مقاومتی و خودکفایی در حوزه های مختلف یاری می کند.
برای نمونه برخی با تفکر بسیجی در حوزه دامپروری، کشاورزی و تولیدات دیگر ورود پیدا کرده اند تا نیاز شهر یا روستای خود را برطرف کنند. این نیروها در بخش های دیگر اقتصادی نیز فعالند و امیدوارند تا با کمک دولت، کارنامه درخشانی از خود برجای بگذارند. اما به طور کلی می توان گفت روحیه بسیجی باید در تمام مراحل زندگی افراد برجسته باشد. بسیجی بودن باید فرای جنسیت و قشر خاص و تنها با داشتن روحیه جهادی مدنظر باشد چرا که دارنده این روحیه، پیروز میدان خواهد بود.
**گروه پژوهش و تحلیل خبری
خبرنگار: فاطمه دهقان نیری** انتشاردهنده: سیدمحمد موسی کاظمی **پژوهشم**9294**9279