تلویزیون می‌تواند از "فیلم‌ کوتاه" حمایت کند

به گزارش هرمزبان به نقل از خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به عنوان یکی از معتبرترین جشنواره‌های فیلم کوتاه در جهان و خاورمیانه از سوی انجمن سینمای جوان برگزار می‌شود که امروز در ایستگاه سی‌وپنجم آن حرف‌های بسیاری برای گفتن داریم اما بدون حامی و پشتوانه مالی و معنوی- فقط می‌توانیم با صدای بلند بگوییم چقدر جوان خوش قریحه و جویای نام گردهم آمده‌اند تا فیلمسازی را با حسّ معناگرایی خاص خودشان در چند دقیقه کوتاه فریاد بزنند. پردیس سینمایی ملت این روزها میزبان اکران فیلم‌های کوتاهی است که در عین جوان بودن، سختی و دشوار بودن حقیقت‌گویی و القای مرارت‌آور معنا را به تصویر می‌کشد.

جشنواره‌ای که از سال 65 تحت عنوان «انجمن سینمای جوانان ایران» به طور رسمی کار خود را شروع کرد و بعدها این جشنواره را به نام «سینمای جوان» شناختند. ششمین جشنواره سینمای جوان در فروردین ماه سال 67 در دو بخش فیلم و عکس برگزار شد و بالاخره در سال 75 همزمان با سیزدهمین جشنواره سراسری سینمای جوان جشنواره عنوان بین‌المللی را نیز از آن خود کرد.

در سال 76 جشنواره بین‌المللی سینمای جوان علاوه بر زیرمجموعه فیلم وعکس بخش فیلمنامه را نیز در دل خود جای داد و دو دوره به این شکل برگزار شد تا اینکه سال 78 شانزدهمین جشنواره بین‌المللی سینمای جوان اختصاصاً به فیلم پرداخت. نهایتاً با شکل گرفتن جشنواره‌های استانی و منطقه‌ای سینمای جوان و نام و رسمی که این جشنواره در سطح جهان پیدا کرد، از سال 82 نام آن به «جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران» تغییر یافت.

امروز در ایستگاه سی‌و پنجم، جشنواره فیلم کوتاه صاحب یک تحول بنیادین شده و آن مربوط به حوزه بین‌الملل است. 5500 فیلم کوتاه بین‌المللی از طریق دبیرخانه جشنواره مورد بررسی قرار گرفت که از بین آنها 67 فیلم انتخاب شد. از طرفی هم هیئت انتخاب ترکیبی از نسل جوان و بزرگان فیلمسازی است و همچنین سطح کیفیت داوران هم به نسبت سالهای قبل از جایگاه بهتری برخوردار هستند.

یکی از نکات بارز دیگر جشنواره سی‌وپنجم، طراحی بازار فیلم کوتاه است که بیشتر به خرید و فروش آثار فیلم کوتاه اختصاص دارد. یکی از نکات جالب دیگر حضور تهیه‌کنندگان سینما در جشنواره  است که به گفته مسئولین برگزاری جشنواره قرار شده با انجام گفتگوهایی به حمایت از سینماگران جوان خلاق بپردازند.  

از میان 946 فیلم ارسال‌شده به دبیرخانه جشنواره، 108 فیلم را برای رقابت در بخش داستانی سی‌و‌پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران انتخاب شدند که نام انیمیشن «منو ببین» هم در میان آن‌ها دیده می‌شود که یک نوبت در جمعه آغاز راه جشنواره سی‌وپنجم برای رسانه‌ها و فیلمسازان جوان به نمایش درآمد و یک بار دیگر هم فردا یکشنبه بیستم آبان‌ماه از ساعت 19:45 در سالن سه به مدت سه دقیقه دوباره اکران می‌شود. او در گفتگویی با خبرنگار فرهنگی تسنیم نکته‌ای مغفول‌مانده را تکرار کرد که چرا فیلم‌ کوتاه نباید حمایت شود و از طرفی تلویزیون چرا نباید با فیلم‌کوتاه یک برخورد رسانه‌ای مناسب داشته باشد؟ البته با رضا مهران‌فر کارگردان این انیمیشن جشنواره سی‌وپنجم فیلم‌کوتاه تهران که تا چندی پیش کارگردان برنامه تلویزیونی «کودک‌شو» بود درباره جدا شدن از این برنامه و ساختن مسابقه جدید تلویزیونی در شبکه ایران‌کالا هم صحبت‌هایی داشته‌ایم که در گزارش دیگری به آن خواهیم پرداخت.

مشروح این گپ و گفت را در ادامه می‌بینید:

گفتگوی تسنیم با رضا مهران‌فر کارگردان سابق «کودک‌شو» و خالق اثر «منو ببین» در جشنواره سی‌وپنجم فیلم کوتاه

«منو ببین» فقط دو دقیقه و سی‌ثانیه است اما در این نگاه کوتاه فیلمساز که بدون دیالوگ هم بوده هزاران مفهومی است که کار فیلمساز و نویسنده را سخت کرده اما بزرگترها با تمایشایش بسیار تلنگر می‌خورند که چگونه باید با کودکان برخورد کنند. رضا مهران‌فر خودش می‌گوید: «منو ببین» را از اردیبهشت سال قبل شروع کرده و یک سال زمان برد تا ساخته شود. چرا که یک فیلم بلند به خاطر زمان داشتن و جا افتادن مفهوم سناریو و فیلمنامه زودتر و راحت‌تر به سرمنزل می‌رسد اما در فیلم کوتاه فیلمساز فقط چند دقیقه مهلت دارد تا مفهوم و معنای خودش را به سمع و نظر مخاطب برساند. حالا این مفهوم برای کودک باشد به مراتب کار فیلمساز سخت و دشوار خواهد بود. من برای به سرمنزل رساندن «منو ببین» و اینکه تلنگری به بزرگترها داشته باشم فقط دو ماه طول کشید به معنای فیلمنامه‌ای برسم.

وی افزود: این کار برای اولین‌بار در جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان به نمایش درآمد و جزو آثار منتخب آن جشنواره شد. واقعاً همیشه دغدغه ذهنی و انگیزه من بوده که بزرگترها بیشتر وقت‌ها فراموش می‌کنند بچه‌ها دنیای دیگری دارند و درک آن‌ها از اطراف‌شان با دید و تجربه ما بزرگترها کاملاً متفاوت است. برای ساخت این انیمیشن دو دقیقه و سی‌ثانیه‌ای با روانشناسان و کارشناسان امور کودک صحبت‌ها داشتم و درباره اختلالات کودک که ممکن است تا بزرگسالی، فرد را درگیر خودش کند، مطالعه کردم. «منو ببین» شاید دعوت منِ فیلمساز جوان از بزرگترها باشد تا در این دو دقیقه و سی ثانیه دنیا را از دید بچه‌ها ببینند.

کارگردان سابق برنامه «کودک‌شو» با اشاره به اینکه غرق شدن در فضای تکنولوژی بین بزرگترها و کودکان فاصله زیادی ایجاد کرده، تأکید کرد: متأسفانه امروز شاهد هستیم که والدین آن‌قدر غرق در دنیای تکنولوژی و مدرنیته شده‌اند که این روند می‌تواند آسیب‌های جدی و غیرقابل جبرانی به پیکره روح و روان بچه‌ها وارد کند. «منو ببین» شاید فراخوانی برای تلنگر جدی به این درگیر شدن ناخودآگاه والدین در دنیای مدرنیته و فراموش کردن دنیای بچه‌ها باشد. نقطه دید من در این فیلم نگاه کودک به دنیای بیرون است؛ زمانی که کودک از اتفاقات و اشیای پیرامون خود دچار وحشت و اضطراب می‌شود.

مهران‌فر در پایان درباره حمایت تلویزیون از فیلم‌کوتاه، گفت: فیلمسازان جوان و خوش‌قریحه ما امروز فضای جشنواره فیلم‌کوتاه را گرم کرده‌اند و شاهد حلاوت پیشرفت و توسعه این عرصه هستیم. اما رنجش ما و دوستان فیلمساز فیلم‌های کوتاه، حمایت است که واقعاً فیلم کوتاه حامی ندارد. تمام چشم و چراغ فیلمسازان فیلم‌کوتاه به این جشنواره‌هاست. تلویزیون می‌تواند به عنوان یک رسانه فراگیر، از فیلم‌های کوتاه حمایت کند. در ادوار گذشته برنامه‌ای تحت عنوان فیلم کوتاه در شبکه مستند بود که خودم آن را اجرا می‌کردم. اما متأسفانه امروز کمتر از فیلم‌های کوتاه برنامه ساخته می‌شود و یا مورد حمایت قرار می‌گیرد. امیدوارم این مقطع دوباره به تلویزیون برگردد و فیلم‌کوتاه به عنوان یک سرمایه ارزشمند فرهنگی و هنری دیده شود.

برپایه این گزارش، انیمیشن «منو ببین!» درباره پسرکی است که در دنیایی از اضطراب و ترس زندگی می‌کند؛ ترسی که برای دیگران معنا ندارد و نادیده گرفته می شود. جهان عادی در جریان است اما همه چیز برای او تنهایی و تاریکی است. تکنیک ساخت «منو ببین!» به تهیه‌کنندگی مریم صانعی دوبعدی است و فیلم از دو دیدگاه روایت می شود، یک روایت از دیدگاه کودکی است که در موقعیتهای مختلف دچار اضطراب و ترس می شود و نگاه دیگر از منظر افرادی است که در آن موقعیت در اطراف او قرار دارند و متوجه دیدگاه مضطربانه کودک نمی‌شوند و او را نادیده می‌گیرند.

گفتنی است، سی و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به منظور شناسایی و معرفی برترین آثار کوتاه در سطح ملی و بین‌المللی و همچنین ایجاد رقابت سازنده بین فیلم‌سازان از هجدهم آبان‌ماه آغاز شده و تا بیست و دوم آبان‌ماه ادامه خواهد داشت.

(تصاویر استقبال فیلمساز جوان، رسانه‌ها و مردم علاقه‌مند فیلم‌کوتاه که روز گذشته به پردیس سینمایی ملت آمده‌بودند را در پایان این گزارش ببینید.)