پیاده‌روی اربعین از دیدگاه رسانه‌‌های خارجی/ با تحریف، تقلیل و بایکوت چه باید کرد؟

سید محمد رضا خوشرو، دبیر دومین همایش یاوران رسانه‌ای اربعین در گفت‌وگو با ایکنا؛ به تحلیل عملکرد رسانه‌ها در پوشش خبری مراسم پیاده روی اربعین پرداخت و گفت: این موضوع از دو منظر عملکرد رسانه‌های بین‌المللی و خارجی و عملکرد رسانه‌های داخلی قابل بررسی است.

وی در خصوص عملکرد رسانه‌های خارجی در پوشش خبری اربعین، گفت: این رسانه‌ها عموماً چهار نوع واکنش خبری به این رویداد دارند. اقلیتی از رسانه‌های جهان به صورت عادلانه و حرفه‌ای این اتفاق را پوشش می‌دهند اما عمدتاً علی رغم اینکه پیاده روی اربعین دارای ارزش خبری بزرگی و شگفتی است آن را پوشش نمی‌دهند در حالی که 20 میلیون کنشگر فعال در بازه زمانی محدود برای انجام یک عمل عبادی دور هم جمع می‌شوند که برای مخاطب عمومی جهان این خبر جذاب است.

بایکوت، راهبرد عمومی رسانه‌های جهان در قبال اربعین

خوشرو بایکوت رسانه‌ای را راهبرد عمومی رسانه‌های جهان در قبال خبر پیاده روی اربعین عنوان و اظهار کرد: راهبرد دیگری که رسانه‌های جهان در پیش گرفته‌اند تقلیل و تخفیف این رویداد است و تلاش می‌کنند این رویداد را کوچک‌تر از آن چیزی که هست نشان دهند. مثلاً گزارش می‌کنند که «هزاران نفر برای زیارت امام سوم شیعیان پیاده‌روی کردند». استفاده از عنوان «امام سوم شیعیان» نیز راهبردی برای محدود کردن و فرقه‌ای مطرح کردن این رویداد است تا این رویداد به عنوان اتفاقی درون مذهبی و حتی درون فرقه‌ای مطرح شود.

وی ادامه داد: این در حالی است که تمام مذاهب اسلامی و پیروان سایر ادیان در این مراسم شرکت می‌کنند. راهبرد چهارم نیز تحریف مراسم اربعین است به عنوان مثال از تعابیری نظیر لشکرکشی شیعیان علیه اهل سنت استفاده می‌کنند یا مطرح می‌کنند: «اشغال خاک عراق توسط جمهوری اسلامی» یعنی سعی می‌کنند این رخداد را به مسئله‌ای سیاسی تحریف کنند.

نویسنده کتاب «سیاست‌های رسانه‌ای پوشش مراسم اربعین حسینی(ع)» در ادامه به بیان نحوه عملکرد و وظایف رسانه‌های داخلی در خصوص مراسم اربعین پرداخت و گفت: راهبرد رسانه‌های ما باید خارج کردن این مراسم از بایکوت خبری باشد. وقتی فراوانی طرح این رخداد در رسانه‌های ما زیاد شود و کلید واژه این رخداد در موتورهای جست و جو بالا برود سایر رسانه‌ها مجبور به تمکین از این روند رسانه‌ای می‌شوند و عدم پوشش این رخداد به عنوان اقدامی غیر حرفه‌ای قلمداد خواهدشد.

بازنمایی‌های سوء‌گیرانه مراسم اربعین را باید در انزوا قرار دهیم

وی راهبرد دوم رسانه‌های داخلی را پوشش خبری زیبایی‌های مراسم اربعین عنوان و اظهار کرد: برخی از رسانه‌های غربی گوشه‌ای از مراسم مثل ذبح دام را بازنمایی می‌کنند در حالی که این مراسم مملو از زیبایی‌ها است و در چنین بازنمایی‌هایی مشخص است که سوء‌گیری و جبهه‌گیری وجود دارد. به هر حال ما باید به نحوی این زیبایی‌ها را به نمایش بگذاریم که اگر رسانه‌ای هم خواست جنبه دیگری را به این مراسم منتسب کند در انزوا قرار دهد.

شهروند خبرنگاران باید هوشیار باشند/ از زائران خارجی بدون اجازه عکس نگیرید

معاون رسانه‌ای کمیته فرهنگی آموزشی ستاد مرکزی اربعین در ادامه با اشاره به فعالیت شهروند خبرنگاران در مراسم اربعین، گفت: بسیاری از مردم عکس‌ها و مطالبی را از این رخداد در صفحات شخصی و شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند اما در این کار باید ملاحظاتی را در نظر بگیرند به عنوان مثال بدون اجازه نباید از زائران سایر کشورها عکس گرفت چرا که مواردی پیش آمده که انتشار عکس یک زائر خارجی در مراسم اربعین هنگام بازگشت به کشورش برای وی مشکلاتی ایجاد کرده است.

وی افزود: برخی از مسائل و عادات رفتاری مردم عراق را نیز نباید منتشر کرد. به عنوان مثال برخی عادات بهداشتی آنها از قبیل استفاده از لیوان مشترک، یا در مورد دختر بچه‌های عراقی که در مسیر ارائه خدمت می‌کنند. عکس گرفتن از این بچه‌ها و انتشار تصاویر آنها خوشایند مردم عراق نیست. بنابراین باید به ویژگی‌های فرهنگی مردم عراق احترام گذاشت.

عناوین سازمان‌ها و نهادهای ایرانی را برجسته نکنیم

دبیر دومین گردهمایی یاوران رسانه‌ای اربعین از رسانه‌ها و افرادی که می‌خواهند در این مراسم عکس و فیلم تهیه کنند خواست عناوین سازمان‌ها و نهادهای ایرانی که در این مراسم ارائه خدمت می‌کنند را برجسته نکنند و گفت: کار این نهادها در مقابل خدمتی که مردم عراق انجام می‌دهند بسیار ناچیز است اما وقتی در چارچوب رسانه‌ای قرار می‌گیرد این برداشت صورت می‌گیرد که اربعین را ایرانی‌ها برگزار می‌کنند در حالی که در مقابل آنچه مردم عراق انجام می‌دهند اقدامات ما بسیار ناچیز است.

عکس سلبریتی‌ها را منتشر نکنیم

وی با اشاره به انتشار عکس برخی از سلبریتی‌ها در مراسم اربعین توسط رسانه‌ها، گفت: برخی از این افراد ممکن است در حالت‌هایی در شأن مراسم اربعین نباشند ولی به دلیل جذابیت سوژه این عکس توسط رسانه‌ها منتشر شود. واقعیت این است که همه افراد در زمان‌های مختلف حالت‌های مختلفی به خود می‌گیرند؛ می‌خندند، می‌خورند، می‌خوابند و … پس درست نیست چنین عکس‌هایی منتشر شود.

خوشرو با تأکید بر اینکه رسانه حرفه‌ای اخلاق مدار ما نباید مطالبی که در شرایط حاضر موجب اختلاف افکنی بین مردم ایران و عراق می‌شود را منتشر کنند، گفت: در پوشش خبری مراسم اربعین مباحثی از قبیل وحدت آفرینی، تأکید برمیزبانی مردم عراق و مردمی بودن مراسم اربعین مهم و سیاست‌های کلان رسانه‌ای ما باید باشد از سوی دیگر اهالی رسانه‌ای باید چالش‌های مراسم اربعین را بیان و به فرهنگ سازی در خصوص اقدامات صحیح بپردازند.

وی مسئله اسراف را از مواردی برشمرد که در حال رخ دادن است و اصحاب رسانه می‌توانند با زاویه نگاه انتقادی آن را پوشش داده و به مسئولان و مردم تذکر دهند و افزود: موکب داران عراقی مردم ثروتمندی نیستند بلکه از اقشار کم درامد هستند که در طول سال با صرفه جویی و سختی برای اربعین پس انداز می‌کنند، اصحاب رسانه با نگاه نقادانه به این موضوع می‌توانند تأثیر مثبتی بر این روند داشته باشند.  

انتهای پیام