فارس چهارمین استان کم‌بارش کشور؛ برداشت اضافه از منابع آب فارس

به گزارش هرمزبان به نقل از خبرگزاری تسنیم از شیراز، براساس اطلاعات مرکز ملی پایش و هشدار خشکسالی تا تاریخ 16 تیرماه 97 میانگین بارندگی کل کشور 164 میلی‌متر بوده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 26.4 درصد و نسبت به میانگین بلند مدت 21.2 درصد کاهش داشته است.

در سال زراعی جاری استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، کردستان، کرمانشاه و همدان نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افزایش بارندگی روبه‌رو بوده‌ اما مابقی استان‌های کشور با کاهش بارندگی نسبت به مدت مشابه سال گذشته مواجه هستند.

استان‌ هرمزگان با 74.4 درصد، کرمان با 68.2 درصد، سیستان و بلوچستان با 66.5 درصد و استان فارس با 65.1 درصد بیشترین میزان کاهش بارندگی نسبت به مدت مشابه سال گذشته را داشته‌اند.

نمودار درصد تغییر بارش استان‌ها در مقایسه با مدت مشابه در بلندمدت نیز کاهش بارندگی در 24 استان کشور را نشان می‌دهد و تنها 7 استان کشور تغییرات بارندگی آنها مثبت بوده است.

استان‌سیستان و بلوچستان با 71.9 درصد، هرمزگان با 65 درصد، کرمان با 64.4 درصد، فارس با 56 درصد و کهگیلویه و بویراحمد با 52.8 درصد بیشترین میزان کاهش بارندگی در مقایسه با میانگین بلند مدت را داشته‌اند.

استان فارس امسال وارد یازدهمین سال خشکسالی پیاپی خود شده است و با بحران جدی کمبود آب روبه‌‌رو است که برای مقابله با این بحران باید هر چه سریع‌تر چاره‌ای اندیشیده شود.

مقابله با خشکسالی به عامل فرهنگسازی بین مردم و برخی از مسئولان نیاز دارد

مشاور استاندار فارس در حوزه مدیریت بحران آب گفت: برای مقابله با خشکسالی نخستین عامل فرهنگسازی بین مردم و برخی از مسئولان است چرا که بسیاری از این مفاهیم از سالیان گذشته وجود داشته است و ادامه دارد.

عزت‌الله رئیسی اردکانی با بیان اینکه بررسی آمار 100 ساله شیراز نشان می‌دهد که هر 11 تا 12 سال خشکسالی کاملا طبیعی و تکرارپذیر است، افزود: از سال 1386 تا 1395 در شیراز خشک سالی داشتیم که متوسط بارندگی 250 میلی متر بوده و این نشان از این موضوع دارد که این پدیده در گذشته تکرار شده و یک سیکل معمولی است.

رئیسی با اشاره به مفهوم تغییر اقلیم افزود: تغییر اقلیم یعنی تغییر آب و هوا برای یک دوره طولانی یعنی بیش از 20 و 30 سال بنابراین یک دوره 12 تا 13 ساله را یک پدیده طبیعی می‌دانند.

وی بیان کرد: تغییر اقلیم ناشی از کربن دی اکسید است که به علت استفاده زیاد از سوخت فسیلی از روال عادی خارج شده و شدت گرفته است که برای مقابله با آن ما باید بارندگی را برای آینده پیش‌بینی و درجه حرارت را بررسی کنیم که این دو پارامتر از طریق ژنرال سن پوزیشن مدل که وظیفه آن شبیه سازی کل توده‌های هوا در تمامی جوامع است انجام می‌شود.

رئیسی با بیان اینکه مرکز ibcc گزینه‌های مختلف را بعد از شبیه‌سازی ارائه می دهد، گفت: این مرکز مدل gcm برای 250 در 250 کیلومتر درجه حرارت و میزان بارندگی را تا سال 2100 پیش‌بینی کرده است اما چون برخی از گزینه‌های این مرکز برای وضعیت ایران کاربرد نداشت ما 14 ایستگاه در جنوب کشور مورد بررسی قرار دادیم و برای تمام ایستگاه‌ها تا سال 2095 بارندگی و درجه حرارت را محاسبه کردیم.

وی با اشاره به بررسی وضعیت دوره ترسالی و خشک سالی بیان کرد: این مسئله برای 90 سال آینده یک مقداری افزایش پیدا می‌کند.

رئیسی درباره راهکار مقابله با شرایط کنونی گفت: در برنامه‌ریزی منابع آب باید کاهش بارندگی را به صورت طولانی مدت برنامه‌ریزی کنیم، نه برای 2 تا 3 سال آینده.

وی افزود: خشک‌سالی به دلیل تغییر اقلیم، تکرار دوره خشکسالی و برداشت بیش از اندازه از آب تجدیدپذیر است و واقعیت اکنون جامعه برداشت اضافه از منابع آب است.

بین کمبود آب و خشکسالی تفکیک قایل شویم

نائب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی فارس گفت: می‌بایست تفکیک اساسی بین کمبود آب به عنوان عارضه طبیعی و بحران خشکسالی به عنوان مصیبتی که ایجاد شده؛ قائل شویم و اگر این تفکیک ایجاد شود بسیاری از مسائل روشن می‌گردد.

محمدصادق حمیدیان بیان کرد: تغییر اقلیم در یک روند بلند مدت ایجاد می شود اما خشکسالی و اثراتش در کوتاه مدت بروز داده می شود و می توان در مقابله با آن تمهیدات ملموسی انجام داد.

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی فارس در تشریح این موضوع ادامه داد: بد استفاده کردن از منابع شامل سوء استفاده از منابع آب، اضافه برداشت، آلوده کردن منابع آبی و عدم توجه به مسائل زندگی موجب شده که ما دچار بحران شویم و توسعه پایدار به تعویق بیفتد که متاسفانه با پا فشاری بر اتفاقات به سمت تعمیق بحران می‌رویم.

وی عنوان کرد: در زمان بحران خشکسالی ما به بحران بدتری به نام بحران غفلت مواجه بودیم همچنین دخالت سیاستگذار در حوزه آب، گره زدن معیشت مردم به کشاورزی و تکه تکه کردن زمین‌های کشاورزی باعث بحرانی‌تر شدن وضعیت منابع آب و خاک کشور و استان فارس شده است.

گزارش از ثریا ستاری