تحلیلی بر نقش وقف در رونق تولید

مسلم رضایی‌پور در گفت‌وگو با ایسنا، در تحلیلی بر نقش وقف در رونق تولید اظهار کرد: “وقف” به عنوان یک سنت حسنه، با ریشه‌هایی قرآنی و روایی همواره مورد توجه قرار گرفته تا جایی که اهل بیت عصمت و طهارت(ع) با پیش قدم شدن در این عرصه خود از جمله واقفین تاریخ اسلام هستند.

وی ادامه داد: موقوفات پیامبر اعظم(ص) مانند مخیرق شامل چندین باغ، موقوفات حضرت علی (ع) مانند آبیار علی (ع) شامل چاه‌هایی که ایشان با دست خویش در اطراف مدینه منوره و در نزدیکی مسجد شجره حفر کردند، موقوفات حضرت زهرا(س) مانند مشربه ام‌ابراهیم و ام‌العیال، موقوفات حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در مدینه و حتی در کربلا (غاضریه) تنها نمونه‌هایی مستند و تاریخی در تایید موضوع وقف در اسلام هستند.

رضایی‌پور ‌افزود: وقف در کنار خمس، زکات، صدقه، هبه، جزیه، قرض الحسنه و… به عنوان یکی از ارکان اقتصادی اسلام، مطرح است؛ که با توجه به ویژگی منحصر به فرد و استثنایی خود دارای وجه تمایزی نسبت به سایر منابع مالی اسلامی است. این ویژگی که در جمله “حبس عین و تسبیل منفعت”۱ تعریف می‌شود، رمز ماندگاری “وقف” بوده که در سایر منابع مالی اسلامی، دیده نمی‌شود؛ منبعی مستمر و مستدام در طول تاریخ.

معاون بهره وری اقتصادی اوقاف و امور خیریه لرستان ‌ خاطر نشان کرد: با گسترش جوامع امروزی “وقف” می‌تواند علاوه بر رویکرد اساسی اقتصادی خود، رویکردهای مختلف و متنوعی را در حوزه‌های فرهنگی، مذهبی، اجتماعی، آموزشی و… ایفا کند.

وی افزود: بی شک در صورت توجه به این نهاد “ممتاز دینی” می‌توان از وقف به عنوان یکی از ارکان اقتصاد مقاومتی یاد کرد.

رضایی‌پور تصریح کرد: همانگونه که در گذشته بسیاری از پل ها، کاروانسراها، حمام‌ها، آب انبارها، مکتب خانه‌ها، یتیم‌خانه‌ها و … نه توسط دولت‌ها بلکه توسط واقفین نیک‌اندیش و بلند نظری ساخته شده که بعضا آثار و برکات بسیاری از آنها در جای جای کشور رخ نمایی می‌کند.

معاون اوقاف و امور خیریه لرستان  خاطر نشان کرد:‌ در شرایط “جنگ اقتصادی” سه سنت حسنه وقف با نگاه به تولید و اشتغال به عنوان یکی از نیازهای فعلی کشورمیتواند از جمله رویکردهای امروزه این سنت حسنه در تطبیق زمانی برای پاسخ گویی به این نیاز فعلی کشور باشد و در دو بخش کلی ایجاد موقوفات جدید و احیای موقوفات قبلی قابل بررسی است.

وی گفت: بخش اول در این خصوص، ایجاد موقوفات مرتبط با حوزه فن‌آوری، نانو تکنولوژی، تجهیزات پزشکی و دارویی، مجتمع‌های کشت و صنعت، صنایع تولیدی و… بوده که بصورت فردی و جمعی(مشارکتی) امکان پذیر است.

رضایی‌پور اضافه کرد: بخش دوم و کلیدی نقش وقف در رونق تولید، احیاء موقوفات است. موقوفاتی که در سال‌های دور منشا تولید و اشتغال – در کنار سایر کارکردهایش- در کشور بوده ولی در حال حاضر از نظر انتفاع خارج و علی‌رغم وجود پتانسیل لازم امکان بهره‌وری از آنها وجود ندارد.

معاون اوقاف و امور خیریه لرستان  ‌یادآور شد: محور اول در این بخش احیای موقوقاتی هستند که به هر دلیل تاکنون احیای آنها معطل مانده، نظیر زمین‌ها و املاک موقوفه‌ای که توانایی مالی اولیه برای احیای آنها وجود نداشته که در این خصوص لازم‌ است با مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی یا تامین مالی از موقوفات دارای منابع مکفی تحت عنوان مشارکت موقوفه در موقوفه نسبت به احیای آنها اقدام کرد تا این موقوفات بتوانند در عرصه تولید و اشتغال کشور نقش آفرینی کند.

وی ادامه داد: محور دوم در این بخش، احیاء موقوفاتی تاریخی نظیر کاروانسراها، حمام‌ها، آب انبارها و… بوده که در شرایط فعلی کارکرد اصلی و سابق خود را از دست داده‌اند ولی دارای هویت معنوی و تاریخی هستند. در این بخش با همکاری و حمایت نهادهای مسول خصوصا سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و بسترسازی مناسب و تسهیل قوانین و مقررات می‌توان ضمن حفظ و معرفی میراث تاریخی کشور، با رویکرد” گردشگری” و رونق صنعت تورسیم به اشتغال پایداری در این بخش دست یافت.

رضایی‌پور گفت: خوشبختانه طی سال‌های اخیر شاهد اقدامات بسیار ارزشمند و مهمی در این حوزه‌ها بوده‌ایم که امید است با درک بهتری نسبت به موضوع وقف و با مشارکت خیرین نیک اندیش و حمایت مسئولین با در دست داشتن مکانیزمی کارآمد به نام وقف شاهد تحقق منویات مقام معظم رهبری در عرصه رونق تولید در کشور باشیم.

انتهای پیام