ضربه ای که شش پایه شدن مقطع ابتدایی به نظام آموزشی وارد کرد/مشاهده تبعات در نتایج آزمون پرلز

محمود امانی طهرانی در گفت وگو با ایسنا، با اشاره به بسته های تحولی در دست اجرا در وزارت آموزش و پرورش اظهار کرد: امروز طرح هایی در  وزارتخانه تحت عنوان بسته های تحولی به عنوان پیشران های سندتحول بنیادین در دست اجراست. فرض بر این است که این بسته های تحولی می خواهند اجرای سند را تسهیل کنند.

وی افزود: لازم است این برنامه ها سنجیده شوند. باید واقعیت وقوع و میزان اثربخشی آنها مورد سنجش قرار بگیرد. البته به دلیل اینکه طراحی این پیشران ها در سال گذشته و با فرض آموزش حضوری در مدارس همراه بوده، اما امسال با فضای کرونا مواجه شدند و تلاش کردند کارهایی بکنند اما الزاما با آن طراحی اولیه مطابق نبود.

دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش درباره چالش های موجود پیرامون برخی بسته های تحولی نظیر طرح خوانا یا مهارت آموزی که می تواند موازی کاری و تداخل در انجام وظایف سازمان پژوهش نیز تلقی شود اظهار کرد: در یک نظام کاملا پاسخگو و موثر شما مجموعه ای از محتواهای آموزشی مبتنی بر فرایندهای قانونمند که از هدف کلان تا کف مدرسه را در برمی گیرد در اختیار دارید که تصمیمات مهم درباره یادگیری، چگونگی یادگیری، محتوای یادگیری و طراحی آموزشی را عهده دار است.

امانی ادامه داد: در چنین نظامی عقلانیتی وجود دارد که به مدرسه می گوید اگر محتوای طراحی شده را به خوبی اجرا کنی به اهدافت می رسی و دیگر نیاز نیست به دنبال آموزش های پراکنده باشی. در واقع در چنین نظامی مدرسه و اولیای دانش آموزان اطمینان خاطر دارند که هر آنچه در مدرسه ارائه می شود کفایت کرده و نیازی به آموزش های بیرونی در راستای محتوای درسی نیست.

وی افزود: در چنین سیستمی، همه دست به دست همدیگر می دهند تا نقش شان را خوب ایفا کنند و یادگیری موثر صورت گیرد. در همین نگاه کلان و درست است که نقطه های انعطاف و آزادی عمل مدرسه هم مشخص می شود، نه اینکه یک قالب و چارچوب بسته در نظر گرفته شده باشد. سطوح آزادی در برنامه درسی تعریف می شود که برنامه «بوم» هم از دل آن متولد می شود.

دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینکه عقلانیت برنامه درسی حدود ورود مدرسه، دانش آموز، خانواده و معلم را مشخص می کند گفت: در کنار چنین برنامه ای که طراحی مناسبی دارد، اجرا و بازخوردگیری موثر نیز میسر می شود.

امانی تاکید کرد که در حال حاضر نمی توانیم ادعا کنیم تمام گزاره های سند تحول و تربیت تمام ساحتی به کف مدرسه رسیده است. اگر روی نقاط ضعف متمرکز شویم در راستای اهداف حرکت کرده ایم نه علیه کار. طرح خوانا هم در همین راستا قرار می گیرد. مهارت های نوشتن، خواندن و گوش دادن جزو مهارت های اساسی و پایه یادگیری هستند. هرکاری که بشود کف مدرسه انجام داد یک فعالیت ترکیبی است که البته باید مبتنی بر برنامه درسی باشد و معاونت آموزشی هم در آن نقش دارد لذا معاونت آموزش ابتدایی باید با سازمان پژوهش به لحاظ تئوری، طراحی و روش همخوان باشد. 

وی ادامه داد: برنامه مهارت آموزی معاونت متوسطه نیز همینگونه است. به تمام این بسته های تحولی می توان به این شرط مشروعیت داد که در مسیر و جریان درستی قرار گرفته باشد اما اگر موضوعاتی مطرح شود که در چارچوب های اصلی ما قرار نداشت، حاشیه ای و ناشی از نیازهای کاذب بود و موجب غلبه حاشیه بر متن می شد با چالش روبرو می شویم و یک اشتباه خواهد بود. بنابراین بسیاری از بسته های تحولی در این چارچوب قابل قبول است. ما نباید این ایده کلان که گزاره های اصلی سند باید در کف مدرسه ساری و جاری باشد را رها کنیم.

دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش درباره برخی اقدامات استراتژیکی که پیرامون اجرای سند عملیاتی شد اما به نظام آموزشی ضربه زد و از جمله آنها می توان به شش پایه شدن دوره ابتدایی در آغاز اجرای سند اشاره کرد نیز توضیح داد و گفت: آغاز اجرای سند با افزوده شدن پایه ششم به دوره ابتدایی جزو نقاطی است که آرزو می کنیم ای کاش به گونه دیگری رقم خورده بود. آن پایه ششمی که تعریف شد، آن ششمی نبود که مدنظر سند باشد و ما کلاس پنجمی ها را به پایه ششم بیاوریم. بلکه قرار بود به دوره اول ابتدایی یعنی پایه های اول و دوم ابتدایی یک پایه اضافه کنیم و سه پایه در دوره اول ابتدایی داشته باشیم که در این صورت پیش دبستانی تحت پوشش قرار می گرفت و پایه یادگیری محکم تر گذاشته می شد.

امانی ادامه داد: اگر این اتفاق می افتاد، اهداف ما برای تقویت آموزش پایه محقق و دوره نابی می شد. در این صورت یک دوره ابتدایی سبک تر با احساس موفقیت بیشتر داشتیم، اما یک مرتبه دوره سنگین تری ایجاد شد و مشکلاتی درباره نقل و انتقال معلم به ابتدایی و کمبود فضا و غیره پیش آمد؛ تبعات آن در نتایج آزمون پرلز در همان سال ها خودش را نشان داد و یک مرتبه در سال ۲۰۱۵ افت جدی پیدا کردیم. در این میان تصمیمات دیگری چون تعطیلی ۵شنبه ها، ۵ ساعته شدن دوره ابتدایی ها و غیره نیز مزید بر علت شد. می شد نقطه آغاز دیگری درنظر گرفت و  انرژی مجموعه را مصروف جنبه های مهم تر سند کرد.

انتهای پیام