سنگینی بار تأمین لاستیک بر دوش رانندگان همدانی

به گزارش هرمزبان به نقل از خبرگزاری تسنیم از همدان، ناوگان حمل‌ونقل بار و جابه‌جایی مسافر استان همدان یکی از ناوگان‌های مهم و تأثیرگذار کشور است که بخش عمده‌ای از خدمات خود را در حوزه بار به بندرهای جنوبی و استان‌های غربی و مرکز کشور ارائه می‌کند.

در این بین با تغییرات قابل توجه نرخ خدمات در حوزه حمل‌ونقل بار، ناشی از افزایش هزینه‌های تأمین لوازم جانبی مانند لاستیک تأثیر منفی خود را بر این ناوگان مؤثر در حمل‌ونقل بار کشور در استان همدان گذاشته است.

به طوری که بخش عمده‌ای از ناوگان باری استان همدان به دلیل کمبود لاستیک ناتوان از ارائه خدمات است. در این گزارش دلیل کمبود لاستیک خودر‌و‌های سنگین را در استان بررسی کرده‌ایم. اینکه مسئولان در این حوزه چه اقدامی انجام داده‌اند و رانندگان چه انتظاری برای رفع مشکل خود دارند تا خدمات خود را به مانند سابق ارائه دهند.

این در حالی است که استان همدان بیش از 13 هزار ناوگان باری دارد که باید برای آنها لاستیک تأمین شود. تا شاهد افزایش نرخ سایر‌ کالا‌ها هم نباشیم.

تقاضای رانندگان

یک راننده کامیون که به شدت از وضعیت نبود لاستیک در مغازه‌های شهر ناراضی است و تمایل به بیان نام خود ندارد با عصبانیت اظهار داشت: یک خودروی سنگین با یک جفت لاستیک چطوری می‌تواند خدمات بدهد. حداقل هر چهارچرخ کامیون در محور‌های عقبی باید باهم میزان باشد(بالانس) تا لاستیک‌های دیگر هم آسیب نبیند و چرخ‌ها هرز نگردد.

یک راننده چقدر می‌تواند لاستیک‌های هر طرف را «تو  و بیرون» کند تا وضعیت چرخ‌ها بالانس بماند باز هم کل لاستیک‌ها صاف می‌شود با لاستیک صاف هم که پلیس‌راه اجازه رانندگی نمی‌دهد و جریمه می‌کند. با حواله‌ای که در حال حاضر بین رانندگان برای دریافت برای یک جفت لاستیک آن هم به صورت نوبتی توزیع می‌کنند که نمی‌توانیم خدماتی ارائه کنیم هر روز هم هزینه‌ها افزایش می‌یابد و رانندگان باید کار کنند تا روز‌گار بگذرانند و خرج زندگی بدهند این طوری بخش عمده‌ای از راننده‌ها خودرو‌های خود را در گاراژ‌ها متوقف کرده‌اند(خوابانده‌اند) دولت باید فکری به حال مردم بکند هم قیمت لاستیک زیاد شده و هم اینکه در این بی‌باری در بازار آزاد قیمت لاستیک چند برابر شده است.

هر خودرو باری به تناسب نوع خود کامیون یا کشنده حداقل به 4  تا 10جفت لاستیک نیاز دارد تا خودروی خود را برای خدمات مهیا کند.

مدیر‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان همدان درباره اقدام انجام شده برای برطرف کردن کمبود لاستیک در استان همدان می‌گوید: از 2 ماه گذشته تاکنون 5 هزار و 176 حلقه لاستیک در استان بر اساس پیمایش رانندگان با حواله دولتی توزیع شده است. چون به صورت پیمایشی است و باید شماره هوشمند رانندگان برای دریافت لاستیک ثبت شود امکان تخلفی وجود ندارد.

 مصطفی پناهنده بیان می‌کند: سازمان صنعت و معدن استان حواله را در اختیار این اداره کل قرار می‌دهد و ما هم بر اساس روشی که مشخص شده است این حواله‌ها را بین رانندگان توزیع می‌کنیم به هر راننده‌ای هم که حواله دریافت کرده است دو حلقه لاستیک تعلق می‌گیرد. به خودروهای غیرفعال لاستیکی تعلق نمی‌گیرد. بر اساس ضرورت امکان دارد با صلاحدید بازرسی اداره کل راهداری استان همدان خارج از نوبت حواله لاستیک هم به راننده‌ای داده شود اما بیش از دو حلقه نیست.

وی درباره اعتراض رانندگان به کمبود لاستیک حواله‌ای اظهار داشت: بر مبنای سهمیه‌ای که داریم حواله توزیع می‌شود و مسئولان درصدد دریافت سهمیه بیشتر برای استان هستند این مشکل فقط مربوط به همدان نیست و باید برای کل کشور این لاستیک تأمین شود. اگر لاستیکی هم در بازار آزاد وجود دارد رانندگان ممکن است به دلیل تفاوت قیمت آن لاستیک خود را فروخته باشند. توزیع لاستیک دولتی بر اساس نوبت‌بندی است. قیمت، نوع ، اندازه و نشان تجاری لاستیک‌ها هم مشخص است. 30 درصد لاستیک برای ناوگان حمل بار شهر و  بقیه برای ناوگان برون‌شهری توزیع شده است.

 افزایش و کاهش تعرفه واردات لاستیک

یک توزیع‌کننده عمده لاستیک استان هم درباره دلیل گرانی لاستیک اظهار داشت: با افزایش تعرفه گمرکی لاستیک قیمت لاستیک خودرو‌های باری افزایش یافته است. به این دلیل که بخش عمده‌ای از لاستیک خودروهای سنگین هم وارداتی است این کمبود  را در بازار مصرف ایجاد کرد بعد دولت با کاهش تعرفه گمرک  مدیریت بازار  و فروش لاستیک را انجام داد اما باز هم کمبود در بازار وجود دارد. به این دلیل هم به صورت حواله‌ای توزیع می‌شود تا به همه رانندگان لاستیک برسد.

 مهدی فرهادی بیان می‌کند: به عنوان نمونه با افزایش تعرفه لاستیک باری1224 با نشان پیروزی قیمت از هر جفت لاستیک از یک میلیون و پانصد هزار تومان به جفتی 4 میلیون تومان در بازار آزاد افزایش یافت حالا برای کنترل این قیمت دولت لاستیک را با حواله جفتی 2 میلیون  و 340 هزار تومان توزیع می‌کند و از زمان توزیع حواله‌ای آن تاکنون هم 2 هزار و 500 حلقه توزیع کرده‌ایم 80 درصد لاستیک‌های توزیع شده هم 1224 و بقیه هم 315 و 385 بوده است.

این توزیع کننده لاستیک درباره راه‌حل مشکل اظهار داشت: حدود 70 درصد لاستیک کشور وارداتی و 30 درصد تولید داخل است. باید از تولیدکننده داخلی حمایت شود تا سرمایه‌گذار در این حوزه خلأ نبود لاستیک را برطرف کند. البته نوسان ارز هم مؤثر بوده است که باید برای آن هم‌فکری بشود.

همچنین انحصار تولید لاستیک‌های تیوب لس باری در اختیار یک شرکت است و شرکتی  دیگر که در حوزه تولید لاستیک بیش از 6 دهه در کشور فعالیت می‌کند تولید این لاستیک پر تقاضای بازار را نمی‌تواند انجام دهد. اکنون شاید رانندگان برای حل مشکل خود به صورت موقت حواله همدیگر را قرض می‌گیرند تا شاید بتوانند خودروی باری خود را به عرصه خدمات برگردانند.

نظارت بر عرضه لاستیک

 معاون بازرسی و نظارت بر کالا و خدمات اداره کل صنعت و معدن  تجارت استان همدان هم می‌گوید: با نظارت و بازرسی که در بازار عرضه و تقاضای لاستیک استان داریم امکان تخلف در این حوزه وجود ندارد. امکان احتکار هم نیست چون برای انبار کردن این لاستیک‌ها سرمایه بالایی نیاز است و هیچ فردی در این حالت حاضر نیست سرمایه خود را انباشته کند.

 علیرضا شجاعی اظهار داشت: همه تلاش خود را برای جذب سهمیه لاستیک استان انجام می‌دهیم تا با نرخ مصوب دولتی لاستیک به دست مصرف‌کننده واقعی برسد. لاستیک‌های1224، 385 و 315 وارداتی است که در کل کشور کمبود دارد. با بازرسی‌های که انجام دادیم تاکنون احتکار لاستیکی نداشته‌ایم.

 وی بیان می‌کند: شاید یکی از دلایل دیده شدن نوع لاستیک‌های دولتی توزیع شده در بازار آزاد هم فروش حواله‌های توزیع‌شده توسط رانندگان باشد. استان همدان در این حوزه 30 نفر توزیع کننده دارد که در حدود 15 یا 16 نفر از آنان برای توزیع لاستیک همکاری دارند. نظارت بر فروش لاستیک دولتی با حواله‌های توزیع شده است و باید دریافت کننده حواله حتماً قبل از دریافت حواله‌ها بعدی تسویه حساب کند.

 استان همدان به استناد آمار در حدود 95 شرکت حمل‌ونقل، 52 شرکت مسافربری، 320 دستگاه اتوبوس، 1050 دستگاه مینی‌بوس و 775 دستگاه سواری کرایه دارد. سال گذشته 547 هزار و 950 سفر را ناوگان حمل‌ونقل عمومی مانند اتوبوس، مینی‌بوس و سواری کرایه در استان همدان انجام داده‌اند و بیش از 5 میلیون مسافر توسط این ناوگان جابه‌جا شده است. 19 هزار راننده در بخش حمل‌ونقل کالا و 3 هزار نفر هم در بخش حمل‌ونقل مسافر فعالیت دارند. اکنون این ناوگان حمل‌ونقلی استان همدان نیاز مبرم به تأمین لاستیک دارد تا خدمات خود بر همان روش سابق به شهروندان استان و کشور ارائه کند.

گزارش از حمید نصرتی قانعی