ارتباط دانشگاه و صنعت؛ جاده‌ای فراموش شده در توسعه هرمزگان

به گزارش هرمزبان به نقل از ایسنا، ارتباط صنعت و دانشگاه موضوعی است که بیش از یک دهه به‌صورت جدی در فضای علم و فناوری کشور مطرح و در جامعه علمی و دانشگاهی به این ارتباط مهم پرداخته‌ شده است.

علم و فناوری به‌عنوان محرک اصلی در ابعاد اجتماعی و نیروی مؤثر بر کلیه فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و منشأ ایجاد رشد اقتصادی و تحول فرهنگی است که در سند چشم‌انداز بیست‌ ساله‌ی کشور مورد تأکید ویژه‌ای قرار گرفته است.

عدم ارتباط قوی دانشگاه با صنعت در کشور، علاوه بر دلایل ساختاری به اصل وجودی دانشگاه‌ها و صنایع و عدم وابستگی آن‌ها به یکدیگر را نشان می‌دهد و بر ساختارهای معیوب اقتصادی، صنعتی، اجتماعی تأکید داشته و حکایت از نبود حلقه‌های واسط و نوع فرایند مدیریتی حاکم بر ارتباط هر دو بخش در سطوح کلان دارد.

در زمینه تولید علم و فناوری علاوه بر گسترش فعالیت‌های پژوهشی لازم است از نتایج این پژوهش‌ها نیز استفاده مناسب شود یعنی با انجام یک پژوهش بتوان یک معضلی در جامعه حل کرد، بنابراین باید نظام آموزش عالی گسترش یابد و یک نظام ملی نوآوری در جهت ایجاد ارتباط بین نهادهای تولیدکننده دانش و فناوری و نهادهای نیازمند به این نوع دانش‌ها ایجاد شود.

فعالیت‌های تحقیقاتی و پژوهشی در کشورهای توسعه‌یافته مثل آمریکا و انگلیس نقش محوری هم برای صنعت، هم برای مراکز علمی و تحقیقاتی دارد و در جهت برطرف کردن انواع مشکلات جامعه نقش اصلی دارد. در این کشورها هنگامی‌که در جامعه مشکلی به وجود می‌آید، مراکز دانشگاهی و پژوهشگران هستند که در جهت رفع آن‌ها اقدام می‌کنند به‌عبارت‌دیگر مراکز علمی و دانشگاهی در این کشورها تمام و کمال در اختیار حکومت‌ها و دولت‌های خود هستند و در جهت اهداف آن‌ها حرکت می‌کنند.

ارتباط صنایع موجود در کشور با شرکت‌های خارجی از حد بالایی برخوردار است و مؤید  این است که صرفاً واردات ماشین‌آلات و تجهیزات و نگاه صنعت به خارج برای رفع مشکلات و گرفتاری‌هایی است که در کشور قابل‌حل شدن نیست و حتی در خصوص خرید ماشین‌آلات و تجهیزات از خارج دولت قانون‌هایی نیز وضع کرده است.

بررسی‌ها در زمینه ارتباط دانشگاه و صنعت در کشور نشان می‌دهد عزم جدی از سوی مسئولان جهت ارتباط با دانشگاه و مراکز تولید علم  وجود ندارد گرچه مراکز علمی کشور توانایی برآورده ساختن نیازها دز حوزه‌هایی مثل صنعت و بازار و حتی تجارت و بازرگانی دارند اما به دلایلی این ارتباط به‌صورت قوی برقرار نشده به‌عنوان‌مثال در چند سال گذشته قرارداد ساخت قطار با کشورهای خارجی بسته شد، درحالی‌که این توانایی در کشور وجود دارد و می‌توان در داخل حتی به قیمتی پایین‌تر تولید کرد.

مثالی دیگر در این زمینه می‌توان به ساخت دستگاه ایکس ری پیشرفته توسط وزارت دفاع اشاره کرد یا در زمینه ساخت سامانه اظهار از دور گمرک در کشور توسط دانشگاه تهران ساخته شد که می‌توان گفت حتی نمونه خارجی هم ندارد. باید گفت دیدگاه‌های همکاری بلندمدت و راهبردی با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در جهت برآورده ساختن نیازهای علمی  صنعتی کشور نقشی کمی دارد.

با این وصف می‌توان نتیجه گرفت در جهت برآورده کردن نیازهای علمی و فناوری در سطح کشور در مرحله اول لازم است مسئولان اراده جدی در جهت واگذاری این موارد به مراکز علمی کشور داشته باشند، درصورتی‌که اگر این نیازها به این مراکز اعلام نشود حتی در صورت وجود توانایی در ساخت و برآورده کردن آن‌ها این امکان برای دانشگاه‌ها و مراکز علمی به وجود نمی‌آید.

در همین رابطه نماینده مردم هرمزگان در مجلس گفت: امروز هرمزگان نیازمند رشته‌های مرتبط با حوزه بنادر، دریامحور، صنایع و رشته‌های تبدیلی و تکمیلی است تا توسعه پیدا کند و بدنبال آن بتوان همگام با فرآیندهای توسعه‌ای، نیروی انسانی متخصص را هم در رشته‌های گوناگون در استان پرورش داد.

حسین هاشمی تختی در گفت و گو با ایسنا، افزود: دانشگاه‌های ما نتوانستند با صنایع هماهنگ باشند و موفق نشدند رشته‌هایی که در هرمزگان مورد نیاز است را در استان به طور کامل تامین کنند و این نشانه منطبق نبودن سندهای آمایش سرزمینی با سندهای آموزشی است.

عضو کمیسیون عمران در مجلس افزود: در دانشگاه‌های استان هرمزگان رشته‌های زیادی وجود دارد که برای استان کارآیی لازم را ندارد و نیاز استان بشمار نمی‌رود و ما وظیفه داریم تا این مسئله را پیگیری و رفع کنیم.

رئیس جهاد دانشگاهی واحد هرمزگان هم در این زمینه به خبرنگار ایسنا گفت: ارتباط صنعت و دانشگاه در کشور خیلی ضعیف بوده و این موضوع یک مشکل در تمامی کشورها است و مختص کشور ما نیست.

سهیل دادخواه خاطرنشان کرد: البته سازمان‌ها به روش‌های متفاوتی سعی کردند این مشکل برطرف کنند و سازمان‌هایی تحت عنوان فناوری و نوآوری ایجاد کردند و بعضی کشورها نیز وزارت علوم در وزارتخانه صنعت قرار دادند و در نهایت با شیوه‌های مختلفی مثل ایجاد سازمان‌های مرکزی سعی در حل کردن این مشکل‌ دارند.

وی با بیان اینکه در کشور ما هم با ایجاد دفتر ارتباط با صنعت سعی در حفظ این ارتباط دارند، در خصوص حل این مشکل اظهار کرد: یک راهکار مشخص این مشکل می‌تواند در مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری باشد که سازمان‌ها با اعتماد به این مراکز بودجه و پول در اختیارشان قرار دهند.

همچنین یکی از دانشجویان دوره دکترا دانشگاه تهران و شاغل در یک شرکت دانش‌بنیان در مورد وضعیت این ارتباط  به ایسنا گفت: فقط برخی از موضوعات در کشور در اولویت قرار دارد و عملاً هیچ پایان‌نامه کارشناسی ارشد و رساله دکتری در دانشگاه‌ها وجود ندارد که از طرف صنعت تضمین شود و از نتایج آن‌ها استفاده مفید شود، به‌جز بعضی موارد مثل متالوژی و در موضوعات دیگر هیچ ارتباط خاصی وجود ندارد.

حشمتی اضافه کرد: در واقع می‌توان گفت این پژوهش‌ها فقط به‌عنوان یک تمرین دانشگاهی است و هیچ دستاوردی برای جامعه در برندارد.

گزارش از: سعید محمدیان، خبرنگار ایسنا، منطقه خلیج فارس

انتهای پیام