قانون در مورد فعالیت های بنیاد مستضعفان چه می گوید؟

بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی یکی از بزرگترین نهاد های غیر دولتی در ایران است. همانطور که در قسمت اول این گزارش اشاره شد، بنیاد مستضعفان در اسفند ماه سال 57 به دستور رهبر کبیر انقلاب با هدف تملکک دارایی های خاندان پهلوی و وابستگان آن ها جهت استفاده برای اقشار محروم و مستضعف جامعه تشکیل شد. ریاست این نهاد تا کنونن بر عهده 6 نفر بوده است که محمد سعیدی کیا به عنوان آخرین نفر از سال 93 تا کنون، عهده دار این مسئولیت بوده است.

در این قسمت از گزارش، به اساسنامه بنیاد مستضعفان که در آخرین مرحله در سال 1383 مورد اصلاح قرار گرفته است و همچنین اهداف و فعالیت های این نهاد می پردازیم.

اساسنامه بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی

به منظور تمرکز اموال خاندان پهلوی و همه کسانی که با وابستگی به این خاندان ثروت های نامشروع به دست آورده اند و دادگاه انقلاب حکم استرداد اموال مزبور را صادر کرده و می کند و تملک آن ها از طرف مستضعفان و به مصرف رساندن همه درآمدهای آن اموال در راه بهبود وضع زندگی و به خصوص مسکن آنان به امر حضرت آیت الله العظمی آقای خمینی و با تصویب شورای انقلاب موسسه ای به نامه بنیاد مستضعفان تشکیل و طبق مواد اساسنامه و مقررات آیین نامه های مربوطه که بر مبنای اساسنامه تهیه می شود اداره می گردد .

اساسنامه ی بنیاد در تاریخ 07/04/ 1358تهیه و تدوین گردید و اصلاحیات مربوطه در تاریخهای 21/4/1359، 27/8/76، 11/5/1379 و 6/3/1383 اعمال گردیده است. جدیدترین اساسنامه بنیاد مستضعفان در سال 83 در قالب 19 ماده تدوین گردیده است که در ادامه بهه  چند مورد از مواد این اساسنامه اشاره خواهد شد.

ماده 2: تأسیس

بنیاد ازتاریخ 9/12/57 با حکم حضرت آیت ‏الله‏ العظمی امام‏ خمینی ولی‌امر مسلمین و رهبرکبیر انقلاب‏ اسلامی برای مدت نامحدود، تشکیل گردیده است.

ماده 4: شخصیت حقوقی واستقلال مالی

بنیاد نهادی است نشأت گرفته از انقلاب اسلامی، غیرانتفاعی، دارای شخصیت حقوقی ‏و استقلال مالی، اداری و استخدامی که تحت نظارت عالیه مقام معظم رهبری و طبق مقررات این‏ اساسنامه وآئین‏ نامه ‏های داخلی‏ اداره می شود.

ماده 6: اهداف کلی بنیاد

اهداف کلی بنیاد عبارتست از کمک به ارتقاء سطح زندگی مادی, معنوی و فرهنگی مستضعفان و محرومین جامعه همراه با اداره بهینه دارائی های تحت پوشش و با حضور مؤثر در صحنه‌های اقتصادی در چارچوب سیاستهای کلی نظام.

ماده 8: وظایف کلی بنیاد در زمینه‏ های اقتصادی و محرومان به قرار زیر است :

الف) وظایف کلی در زمینه فعالیتهای اقتصادی:

تقویم و حفظ و اداره اموال و در صورت نیاز تبدیل آنها به داراییهای مولد. حفظ اشیاء، اسناد و مدارک‌ تاریخی و بهره‏ برداری ازآن ها در جهت رشد فرهنگی‌ کشور. اداره بهینه‏ واحدهای‏ اقتصادی،‌ ادغام‏ و تبدیل‏ و توسعه‏ آن ها با هدف حضور در صحنه‏ های داخلی و بین‏ المللی. توسعه توان اقتصادی بنیاد و نیز انجام فعالیت های تولیدی وخدماتی به منظور افزایش تولید ملی، کسب درآمد، توسعه فضای رقابتی و کمک به اجرای اهداف و سیاست های دولت جمهوری اسلامی ایران.

ب ) وظایف کلی کمک به محرومان :

انجام فعالیتهای امدادی وعام ‏المنفعه به منظور کاهش محرومیت مستضعفان در چارچوب تدابیر ابلاغی مقام معظم رهبری.

ماده  9: ارکان

ارکان بنیاد عبارتند از :
– هیأت امناء
– رئیس بنیاد
– حسابرس و بازرس (رکن نظارتی)

ماده 11: حسابرس و بازرس (رکن نظارتی)

وظایف حسابرس و بازرس( رکن نظارتی) بنیاد بعهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است که اعم از حسابرسی و کنترل‏ های برنامه ‏ای، بودجه ‏ای، مقرراتی و بازرسی‏ های موردی و نوبه ‏ای می ‏باشد.

ماده  12: رئیس بنیاد

رئیس بنیاد با حکم مقام معظم رهبری منصوب و به عنوان بالاترین مقام اجرائی بنیاد، مسئول انجام واجرای کلیه امور و هدایت فعالیت ها و حفظ حقوق و منافع بنیاد است، وی وظایف خود را در چارچوب این اساسنامه و مصوبات هیأت امناء انجام خواهد داد.

ماده  15: دفاتر و محاسبات

الف) سال مالی بنیاد ازاول فروردین ماه هرسال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پایان خواهد گرفت.
ب ) دفاترحسابه ای بنیاد درمحل اصلی استقرار آن نگهداری خواهد شد و در کلیه اوقات متعارف جهت اعمال نظارت در دسترسس حسابرس وبازرس خواهد بود.
ج ) صورتحساب های مالی که حساب سالانه بنیاد را تشکیل می‏ دهند شامل ترازنامه، حساب سود و زیان و تغییرات وضعیت مالی وو گردش وجوه خواهد بود. این صورتحساب ها مطابق قواعد و رسوم متداول، توسط رئیس بنیاد تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به حسابرس و بازرس بنیاد تسلیم خواهد شد. حسابرس و بازرس سپس گزارش خود را حداکثر ظرف یک ماه به هیأت امناء تسلیم خواهد نمود.
د ) تدوین دفاتر و ارائه گزارشات مالی بنیاد بایستی به طریقی انجام شود که حسابها و عملکرد سال قبل بنیاد حداکثر تا آخر تیرماه بهه تصویب هیأت امناء برسد و حسابهای تجمیعی بنیاد و واحدهای تابعه( که به تصویب مجامع ذیربط رسیده باشد ) و عملکرد کل بنیاد به همراه اظهارنظر حسابرس و بازرس حداکثر تا پایان مهر ماه به هیأت امناء تقدیم و به تصویب هیأت امناء برسد.
ه‍ ) تصویب حساب های بنیاد توسط هیأت امناء به منزله تأیید و قبول عملکرد مدیران و تصفیه حساب سالانه آنها بوده و قطعی و لازمم ‏الاجرا خواهد بود.

ماده 16: تمرکز وجوه

خزانه بنیاد به نحوی که کلیه درآمدهای بنیاد از جمله سود حاصل از سرمایه‏ گذاری ها و فروش اموال منقول وغیرمنقول و وجوه حاصل از مالیات های مأخوذه از تمام واحدهای تابعه در آن تمرکز یابد به وجود می‏ آید.

تبصره : برداشت از حساب های تمرکزی برای هر منظور از جمله هزینه‏ ها (محرومین وستادی)، سرمایه‏ گذاری ها و طرح های توسعه در چارچوب آئین‏ نامه خاصی است که به تصویب مقام معظم رهبری خواهد رسید.

ماده  17: محدودیت ها

الف) معاملات بنیاد با رؤسا و مدیران و اقارب سببی و نسبی آنها تا درجه سوم اعم از مستقیم وغیرمستقیم ممنوع خواهد بود.
ب ) انجام معاملات نظیر معاملات بنیاد که متضمن رقابت با عملیات بنیاد باشد، برای مدیران و مسئولین بنیاد ممنوع است.
ج ) اعطای هرگونه تخفیف و واگذاری بلاعوض اموال و یا اعطای وام و اعتبار به مؤسسات و اشخاص در حداقل ضرورت و بر مبنایی ضوابط مصوب هیأت امناء مجاز می‏باشد.
د‍ ) اعطای وام واعتبار به مدیران و مسئولین بنیاد صرفاً بر مبنای آئین‏ نامه ‏ای است که به تصویب هیأت امناء خواهد رسید.

تبصره : حدود و ثغور محدودیتهای فوق را هیأت امناء تعیین می‏کند.

ماده 18:

انحلال، تصفیه و یا ادغام بنیاد با نظر مبارک مقام معظم رهبری است.

ماده  19:

این اساسنامه در (19) ماده و (9) تبصره در تاریخ 1379/5/11 به توشیح مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‏العالی) رسید و اجازه فرمودند رئیس بنیاد نسبت به ثبت و اجرای آن اقدام نماید. با تصویب این اساسنامه کلیه مقررات مغایر آن ملغی خواهدد بود.

اهداف اصلی بنیاد مستضعفان در برنامه میان مدت پنجم (95-97) در حوزه های زیر تعریف می شود:

کمک به رفع استضعاف و محرومیت مناطق محروم و افزایش توانمندی برای ارتقای سطح زندگی مادی، معنوی و فرهنگی مستضعفان و محرومان جامعه رشد بازده کل اقتصادی گروه و بهینه نمودن سبد دارایی ها و سهام توسعه سرمایه انسانی و فناوری استفاده از ذخایر فرهنگی بنیاد برای عرضه محصولات فرهنگی-تاریخی به جامعه

در همین زمینه محمد سعیدی‌کیا در نشست خبری سال گذشته با بیان اینکه بنیاد مستضعفان در 3 بخش اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی و محرومیت‌زدایی فعالیت می‌کند، اظهارداشت: علت وجودی بنیاد رفع استضعاف و محرومیت زدایی است و تلاش ما در بخش اقتصادی با هدف رفع محرومیت انجام می‌شود.

فعالیت های اقتصادی

بنیاد مستضعفان دارای چندین شرکت زیر مجموعه می باشد که در عرصه های مختلف اقتصادی مشغول به فعالیت می باشند. فعالیت های شرکت های مذکور در بخش های خدمات، صنعت و معدن، انرژی، ساختمان و کشاورزی طبقه بندی می شوند.

فعالیت های اقتصادی بنیاد مستضعفان، مجموعه ای از فعالیت های تولیدی و خدماتی در داخل و خارج از کشور است که توسط شرکت ها و واحد های تحت پوشش بنیاد به منظور حداکثر نمودن ارزش ترکیب بهینه دارائی و سهام همچنین رشد بازده کل اقتصادی صورت می پذیرد.

فعالیت های فرهنگی

فعالیت های فرهنگی بنیاد مجموعه ای از خدمات آموزشی ، مطالعاتی ، پژوهشی و فرهنگی است که با هدف رشد سرمایه انسانی و توسعه تحقیقات و فناوری کاربردی و نیز حفظ و بهره برداری از اشیاء، اسناد و آثار تاریخی و موزه ای صورت می پذیرد.

عمده فعالیت های فرهنگی شامل حفظ ونگهداری از اسناد ومدارک، تالیف کتاب ومقاله پژوهشی و همچنین پژوهش و اطلاع رسانی اختصاص می یابد.

فعالیت های محرومیت زدایی

فعالیت های اجتماعی بنیاد مجموعه ای از خدمات به منظور کمک به ارتقای سطح زندگی مادی، معنوی و فرهنگی مستضعفان و محرومان جامعه می باشد. گسترش این امر با استفاده از روش غیر مستقیم می باشد.

در گزارش های بعدی، توضیحات بیشتری در خصوص کم و کیف هر یکی از این فعالیت ها و وظایف بنیاد مستضعفان منتشر خواهد شد.

شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی

انتهای متن/